5 tips om buiten te schilderen

Gepubliceerd op 30 december 2022 om 18:41

In mijn werk als landschapsschilder werk ik eigenlijk altijd buiten. hierdoor kan ik de gehele omgeving in me opnemen en de plek waar ik schilder ook echt ervaren. Van elke locatie die ik bezoek weet ik nog precies de details waar ik mee worstelde.

Echter als je buiten tekent of schildert heb je te maken met allerlei dingen waar je thuis geen last van hebt. Van plotselinge regen tot natte honden die zich over je werk uitschudden.

 

Dit zijn mijn 5 tips voor als je buiten gaat schilderen.

1. Een goeie voorbereiding is het halve werk.

2. Kies een geschikte locatie.

3. Veranderende Weersomstandigheden.

4. Tijdsmanagement.

5. Probeer te genieten van het moment.

1. Een goede voorbereiding is het halve werk. Door de geboorte van onze dochter heb ik tegenwoordig minder tijd om er op uit te gaan, dus ik probeer elke kans zo goed mogelijk te benutten. Bijvoorbeeld door een goede voorbereiding. Dat zit 'm zowel in de materialen die ik gebruik als de plek die ik uitkies. Vaak heb ik wel een idee of ik ergens op de hei wil gaan zitten of midden in de stad. In het bos is het vaak erg rustig, maar moet je wel een eigen stoeltje meenemen. Ik gebruik een soort opvouwbaar krukje.

 

In de stad heb je soms mazzel dat je alvast een bankje hebt of iets anders om op te zitten. Dit schilderij van de Koornmarktspoort is gemaakt vanuit een bushokje.

Verder neem ik de volgende materialen mee om te schilderen:

-Een Van Gogh Aquarelsetje

-Potloden, gummetjes en een puntenslijper

-Een aquarel schetsboek, deze bewaar ik in een oude laptoptas, zodat ik gelijk een soort kussentje mee heb

-Een jampotje met water en een keukenrol

-Een kwastenkoker met een paar penseeltjes.

-Een krukje en eventueel een hoedje bij warm weer of deze vingerhandschoentjes bij koud weer.

-papierklemmen voor als het hard waait en een oude regenjas om op te zitten.

 

Datgene wat ik meeneem is vaak erg afhankelijk van het weer; in de zomer hoef je vaak niet een extra krukje mee te nemen, maar in het najaar is alles nat en als je dan een beetje droog wilt zitten kan een stoeltje wel erg prettig zijn.

2. Kies een geschikte locatie. Ik heb deze molen in Windesheim 2 keer geschilderd, één keer draaiend in oktober en een keer later in de herfst. Het schilderij dat ik eerst maakte viel me iets tegen, omdat ik constant die wieken opnieuw aan het tekenen was. De tweede keer ben ik op een iets andere plek gaan zitten en stond de molen ook vast. Dit maakt het al veel gemakkelijker.

 

Bewegende objecten zijn vaak moeilijk om te tekenen, omdat je heel snel moet werken. Dat is iets waar ik niet zo goed in ben, dus ik kies graag voor iets dat stilstaat. Daarom zie je ook nooit mensen in mijn aquarellen.

 

Persoonlijk werk ik het liefste in het bos of op de hei. Alle rust om te maken wat je wilt, vaak kun je gemakkelijk schaduw vinden of een schuilplek. En je wordt weinig gestoord. Deze molen in Windesheim wilde ik graag schilderen en hij staat direct naast een drukke weg. Constant rijden daar vrachtwagens langs, tijdens het schilderen probeer ik me daar echt van af te sluiten, maar als je een bekende plek schildert, dan heb je vaak te dealen met omgevingsgeluid, mensen die komen kijken, een auto die voor je neus parkeert, de gekste dingen kom je tegen.

Boven zie je mijn eerste poging, en hieronder de tweede keer dat ik deze molen schilderde.

Het schilderen buiten betekent ook dat je misschien contact hebt met mensen die je normaal niet zo snel zou spreken. Dit vond ik best eng in het begin; ik werk toch het liefste in afzondering en het ontvangen van kritiek vind ik altijd lastig.

 

In het bos spreek je misschien maar weinig mensen, maar midden in de stad komen er heel veel mensen langs, soms zie ik ze vanuit hun ooghoek kijken en vraag ik me af wat ze denken. Toch komt het maar heel zelden voor dat iemand afkeurend is, meestal vinden mensen het juist heel gaaf om een schilderij te zien ontstaan en de gesprekken die je hebt met mensen leveren vaak hele bijzondere verhalen op.

 

Die gesprekjes en verhalen vind ik nu juist superleuk. Uiteraard wil je niet teveel afgeleid worden, dus ik zeg soms wel dat ik ondertussen blijf doorwerken en meestal vinden mensen dat niet erg. Door te praten met mensen over wat je maakt levert het soms ook nieuwe perspectieven op. Soms is een klein detail heel belangrijk voor iemand, waar ik zelf aan voorbij zou gaan.

Theatine Kirche in München, Duitsland

3 Veranderende weersomstandigheden. Altijd één van de meest lastige dingen om mee te dealen tijdens het schilderen op locatie. Veel kunstenaars die buiten werken, en Plein Air zoals het ook wel genoemd wordt, doen dat dan ook in de zomer. Echter ook in de herfst en zelfs in de winter kun je prachtige landschappen schilderen.

 

Bekende voorbeelden zijn Van Gogh en Monet. Met de uitvinding van de verftube werd het makkelijker om verf mee naar buiten te nemen, zonder dat je met pigmenten in een varkensblaas aan het rommelen was. Met een veldezel werd het ook makkelijker om een olieverf schilderij op locatie te maken en weer veilig opgeborgen mee naar je studio te nemen. Zowel Claude Monet als Vincent van Gogh zijn een grote inspiratiebron voor mij, omdat ze beiden bezig waren met hetzelfde. Licht en Kleur.

Monet - Impression

Vincent van Gogh - gezicht op de Alpilles

En als je buiten werkt dan zul je merken dat de kleuren constant veranderen. In de zomer heb je hier met een blauwe lucht minder last van, maar ook met de zon en schaduwen die steeds van plek wisselen, blijft het een uitdaging. Iets dat je alleen kunt ervaren door het te doen.

 

Die uitdaging om de kleuren goed te krijgen vind ik zelf heel interessant. In het schilderij van Monet zie je hoe de oranje zon schittert op het water, dit wordt nog versterkt door de blauwe grijzige achtergrond. De kleuren in het schilderij van van Gogh lijken steeds weer te veranderen en er zit een ontzettende dynamiek in hoe hij schildert. De simpelheid en het gevoel wat hij in zijn werk legt vind ik fantastisch.

 

Maar om dat te bereiken moet je dus daadwerkelijk op zo'n plek aanwezig zijn, om dat te kunnen zien en overbrengen op papier. In de zomer is een hoedje daarom voor mij onmisbaar. En in de herfst maak ik gebruik van warme kleding en dit soort vingerhandschoentjes. Ik heb zelfs geprobeerd in de winter te schilderen, maar toen bevroor het water letterlijk aan mijn kwast. Ook hier zijn weer oplossingen voor, maar al mijn herfst- en winterschilderijen zijn gestart op locatie en vervolgens thuis afgemaakt, nadat ik zelf ook weer wat was opgewarmd.

4. Tijdsmanagement. In de meeste gevallen zul je buiten niet dagen achtereen aan het werk zijn. Mijn schilderijen zijn relatief snel gemaakt, tussen de 2 en de 3 uur. Als je langer achter elkaar schildert zul je merken dat alle hierboven genoemde zaken als kleur en lichtverandering een steeds prominentere rol gaan spelen.

 

Daarnaast is het ook wel prettig om iets binnen die tijd af te ronden, omdat je misschien ook een keer naar de wc moet of wat wilt eten. Eten is makkelijk, naar de wc is lastiger midden in de stad. Tijdens het maken van de Sassenpoort kwamen een paar werknemers van een nabij gelegen uitzendbureau me steeds koffie brengen en mocht ik daar naar de wc. Superaardig, en heel fijn.

Bijna klaar met dit schilderij van de Sassenpoort.

Over dit schilderij heb ik 5,5 uur gedaan, maar ik was ook echt kapot nadat ik klaar was. Aanvankelijk stond de zon redelijk laag, waardoor de schaduwen ook heel anders waren. Toch was ik niet ontevreden over hoe het eindresultaat er uiteindelijk is uitgekomen.

 

Als je weet dat je veel tijd nodig gaat hebben voor een schilderij dan is mijn tip: vroeg beginnen, bijvoorbeeld als het nog wat schemert of mistig is in de ochtend. Dan kun je namelijk je hele schets zorgvuldig opzetten en hoef je dat niet meer te doen als het licht op z'n mooist is. Op het moment dat je denkt, nu is het licht perfect, begin je met de kleuren in de achtergrond, de schaduwen van de bomen of de weerspiegeling op het water. Ik probeer dan altijd snel een hoop grote kleurvlakken in te vullen.

 

Verder is het slim om af en toe een foto te maken, mocht het ineens gaan regenen, of het licht verandert heel erg, dan kun je de laatste details thuis aan de hand van een foto afmaken.

5. Probeer te genieten van het moment. Ondanks dat je dus moet dealen met tijdsdruk, omgevingsgeluid en allerlei veranderende weersomstandigheden is er van genieten zo belangrijk. Buiten werken is heerlijk ontspannend.

 

Ik ben 5 jaar geleden begonnen met het maken van landschapsschilderijen. In eerste instantie alleen maar vergezichten in de natuur, en gaandeweg ging ik mezelf meer uitdagen met stadslandschappen. Hoe vaker je het doet, hoe meer je je op je gemak zult voelen.

 

Hieronder zie je één van de eerste aquarellen die ik heb gemaakt, een gezicht op de Elterberg.

Het weer was slecht, ik kreeg de 2 kerkjes niet goed op het papier. Ik was een penseel kwijt en het was nogal koud omdat het constant regende. Ondanks al die tegenslagen kijk ik met veel plezier terug op dit schilderijtje. Ik weet nog precies hoe ik daar zat en m'n schilderij probeerde droog te houden tussen de buien door.

 

Uiteraard wil ik elke keer graag een mooi schilderij maken, maar soms is de realiteit dat het gewoon niet lukt. Dat kan allerlei redenen hebben, maar toch geeft het voldoening om het geprobeerd te hebben en weer een plek van mijn lijstje te strepen.

 

En het wonderlijke is ook dat hoewel ik soms een schilderij mislukt vindt, of in ieder geval één van de mindere; een ander het juist weer heel mooi kan vinden. Vaak is het moeilijk te voorspellen hoe mensen reageren op je werk, en dat maakt het juist ook zo leuk om te laten zien.

 

Het maken van een werk op locatie levert altijd iets bijzonders op, herinneringen en anekdotes, maar soms is de volgende keer dat je er komt alles ook alweer totaal anders. Een goeie reden om het dan nog een keer te doen, want hoe vaker je het doet hoe gemakkelijker het zal gaan.

Bedankt voor het lezen van deze blog, dit zijn mijn 5 tips voor het maken van een schilderij in de open lucht. Mocht je zelf nog een goeie tip hebben of gewoon een reactie willen achterlaten dan kan dat hieronder.

 


«   »

Reactie plaatsen

Reacties

Melanie
een maand geleden

Ontzettend leuk om te lezen, dankjewel!

Ron
23 dagen geleden

Dankjewel, leuk om te horen!

Linspenseeltje
24 dagen geleden

Leuk om te lezen. Ik ga dit jaar voor de 1ste keer op schildervakantie. Ik kan wel meer met je tips. Dank je. Veel plezier verder. Creatieve groetjes

Ron
23 dagen geleden

Dankjewel, en succes met je schildervakantie!